محمد عبد الله عنان ( مترجم : عبد المحمد آيتى )

484

تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي )

اثر او اولين كوششى است در نوع خود كه قضيهء عرب را در اسپانيا از ناحيهء عربيت به غربيان معرفى مىكند . غربيان براى اولين بار از روى كتاب كنده اندلس را شناختند و به ويژگيهاى نظام و سياست اسلامى پى بردند . كنده در بسيارى جاها از كتاب خود از عربها دفاع كرده و خصال و تمدنشان را ستوده حتى در مواردى سياست هموطنان خود را در قبال عربها نكوهش كرده است . منابع عربى اندلسى در اين هنگام مرجع همه محققانى بود كه مىخواستند دربارهء تاريخ اندلس تحقيق كنند . علامه خاورشناس هلندى رنهارت‌دوزى بزرگترين محقق غربى بود كه به تاريخ اندلس پرداخت و كتاب پرارزش خود « تاريخ مسلمانان در اسپانيا تا پيروزى مرابطين » « 23 » را تأليف كرد و كوشش و اهتمام مورخين غربى همچنان بر دوام بود . پس از كتاب‌دوزى در خلال قرن گذشته در اين موضوع چند كتاب مهم ديگر به زبانهاى اسپانيايى و انگليسى و فرانسوى و ديگر زبانها منتشر گرديد ، كه بيشتر آنها به دقت تحقيق و روح انصاف ممتازند . خاورشناس فرانسوى ه - درنبور yruobnereD - H در اواخر قرن گذشته تحقيقات تازه‌اى را در نسخ خطى عربى اسكوريال آغاز كرد و فهرست جديدى به زبان فرانسه تحت عنوان l'airucsE'l ed sebarA stircsunaM seL برساخت و در ترتيب و شماره‌گذارى همان شيوهء الغزيرى را دنبال نمود . او صد كتاب خطى ديگر را كه الغزيرى در كتاب خود ثبت نكرده بود بيافت ولى از اين فهرست جديد بيش از دو جلد شامل كتب لغت و بلاغت و شعر و ادب و فلسفه و اخلاق و سياست منتشر نشد . لوى پروونسال پس از وفات او جلد سوم را شامل كتب دينى و جغرافيا و تاريخ چاپ كرد . هنوز هم در اين فهرست جديد ، كتب طب و تاريخ طبيعى و رياضيات وقفه نيامده . علاوه بر آن صد كتاب هم كه از فهرست الغريزى فوت شده بود در اين فهرست جديد نيامده است . كندوكاو در ميراث اندلس و شناساندن آن بدين نحو ، گشايش عظيمى در تاريخ

--> ( 23 ) . seL RAP eisuoladnA , L ed eteuqnoC aL a , uqsuJ angapsE , d snamlasuM sed eriotsiH . sedivaromlA